dronkenschap alcohol intoxicatie boete intrekking rijbewijs


Nog steeds worden vele bestuurders betrapt op het rijden onder invloed. De hamvraag is dan vaak wat de bestraffing hiervan is. Vele overtreders zitten met de handen in het haar en zien door de bomen het bos niet meer. Tijd dus om hierover duidelijkheid te scheppen!

Verschil alcohol - dronkenschap

Een eerste belangrijke vraag is of de betrokken bestuurder geïntoxiceerd, dan wel dronken was op het ogenblik dat hij moest blazen.  Intoxicatie geeft het promille in het bloed weer en wordt bepaald met de nodige meetinstrumenten. Dronkenschap heeft daarentegen betrekking op het verlies van controle over de eigen daden als gevolg van de alcoholinname (of drugs/medicijnen). Dit staat dus los van het gemeten resultaat. 

Dit verschil tussen intoxicatie en dronkenschap is van belang omdat de bestraffing voor dronkenschap aanzienlijk hoger is. Bovendien heeft de verzekeraar ook de kans om over te gaan tot terugvordering van de schade die zij hebben vergoed in het geval van dronkenschap én wanneer er een oorzakelijk verband is tussen het ongeval en de dronkenschap. 

Lichte intoxicatie

Er is sprake van lichte intoxicatie als een bestuurder meer dan 0,50 promille in zijn bloed heeft (0,22 mg/UAL) en minder dan 0,80 promille (0,35 mg/UAL). Bij een ademtest zal hier de code ‘A’ verschijnen, ofwel ‘Alarm’. Na het uitvoeren van een ademanalyse kan het exacte resultaat worden afgelezen.

De minimum geldboete bij een lichte intoxicatie bedraagt momenteel 200,00 EURO. Indien de overtreder voor de rechtbank dient te verschijnen kan de rechtbank eveneens een rijverbod opleggen en dit van minstens 8 dagen. 

Bij lichte intoxicatie zal er meestal worden overgegaan tot onmiddellijke inning indien er geen schade is toegebracht aan derden en indien de overtreder zijn instemming kan geven. Het komt in de praktijk ook voor dat er naderhand een minnelijke schikking volgt en de overtreder dus niet voor de rechtbank dient te verschijnen. 

Zware intoxicatie

Van zodra de overtreder meer dan 0,8 promille in zijn bloed heeft, wordt er gesproken over zware intoxicatie. De minimum geldboete bedraagt hier 1.600,00 EURO. Opnieuw heeft ook hier de rechtbank de mogelijkheid een rijverbod op te leggen van minstens 8 dagen. In de praktijk zal de rechtbank nagenoeg steeds overgaan tot het opleggen van een rijverbod.

Dronkenschap

Indien de rechtbank vaststelt dat overtreder in staat van dronkenschap verkeert, zijn de straffen hoger. De minimum geldboete is eveneens 1.600,00 EURO. Het rijverbod is echter verplicht en bedraagt minstens één maand. 

Bovendien zal de rechtbank in de praktijk vaak medische en psychologische proeven opleggen teneinde uit te sluiten dat er een verslavingsproblematiek zou zijn. Het is in dat geval belangrijk om medische attesten voor te leggen om aan te tonen dat er geen sprake is van enige verslaving. 

Professionele bestuurder

Voor een professionele bestuurder gelden er andere waarden. Een professionele bestuurder is iemand die een voertuig bestuurt waarvoor rijbewijs C1, C, C1+E; C+E, D1, D, D1+E of D+E vereist is. Bovendien is een bestuurder ook een professionele bestuurder indien er personen vervoerd worden in het kader van beroepswerkzaamheden (taxichauffeurs).  Deze bestuurders zijn reeds strafbaar van zodra  er een alcoholconcentratie is van 0,20 promille in plaats van 0,50 promille. 

Jonge bestuurder

Een jonge bestuurder is een bestuurder die op het ogenblik van de overtreding minder dan 2 jaar over een rijbewijs beschikte. Bij deze bestuurders zal een verplicht rijverbod worden opgelegd en zal de overtreder de keuze hebben om ofwel zijn theoretisch dan wel zijn praktisch examen opnieuw te moeten doen. 

Herhaling

Sinds 2015 treedt de wetgever strenger op tegen ‘recidivisten’. Dit is wanneer een overtreder een tweede (of derde, of …) maal wordt vervolgd voor bepaalde zware feiten. Dit is ondermeer het geval bij zware snelheidsovertredingen, alcohol, drugs, het niet verzekerd rijden, …

De overtreder zal steeds worden gedagvaard. Indien de overtreder voor dezelfde feiten zich dient te verantwoorden, zal de minimum geldboete worden verdubbeld. Bij zware intoxicatie zal dit dus een geldboete van 3.200,00 EURO zijn.

Naast deze hoge geldboete is de rechter ook verplicht om een rijverbod van minstens 3 maanden op te leggen. De overtreder zal bovendien zijn rijbewijs pas terugkrijgen indien hij slaagt in het theoretisch examen, het praktisch examen en de medische en psychologische onderzoeken. 

Voorwaardelijke bestraffing

Bovenvermelde straffen zijn in sommige gevallen zeer zwaar. Zeker voor overtreders die hun rijbewijs broodnodig hebben, kan dit een impact hebben op hun verdere toekomst. Bovendien kan ook een hoge geldboete nefast zijn voor overtreders die zich reeds in een financieel precaire situatie bevinden. 

De rechtbank kan hieraan tegemoet komen door een deel van de op te leggen straf ‘voorwaardelijk’ (juridisch uitstel) op te leggen. Dit betekent dat een deel van de straf niet dient te worden uitgevoerd indien de betrokkene zich tijdens de proefperiode onthoudt van enig ander misdrijf. 

Uitvoering rijverbod 

Naast een voorwaardelijke bestraffing kan de betrokkene de rechtbank ook verzoeken om bepaalde gunsten met betrekking tot het uitvoeren van een rijverbod.

Zo kan er gevraagd worden om een weekendrijverbod. Dit betekent dat het verbod om te rijden enkel geldt tijdens het weekend (vanaf vrijdagavond 20u tot zondagavond 20uur en feestdagen m.i.v. avond voor de feestdag). Op de weekdagen mag de betrokkene wel gewoon rijden. Hij krijgt hiervoor via de gemeente een specifiek rijbewijs. 

Een andere mogelijkheid is om een rijverbod te beperken tot een bepaalde categorie van voertuigen. Dit kan belangrijk zijn voor een beroepschauffeur die zijn rijbewijs nodig heeft om zijn professionele werkzaamheden te kunnen blijven uitvoeren. De rechtbank zal nooit het rijverbod uitsluiten voor de categorie van voertuigen waarmee de overtreding werd begaan. Indien een overtreding werd begaan met een personenvoertuig, zal de rechtbank dus geen uitzondering voor categorie B kunnen toestaan. 

Een belangrijke nuance is dat dergelijke gunsten niet gevraagd kunnen worden indien de rechtbank overgaat tot het opleggen van onderzoeken (medisch en psychologisch) of examens (theorie of praktijk). 

Alcoholslot

Om het aantal verkeersdoden door alcohol terug te dringen, zijn rechters – sinds de Wet van 6 maart 2018 ter verbetering van de verkeersveiligheid (BS 15 maart 2018) – verplicht om een alcoholslot op te leggen voor feiten na 1/07/2018 indien iemand meer dan 1,80 promille in het bloed heeft. 

De veroordeelde bestuurder dient zich tot een erkend dienstencentrum te richten om dit slot te laten installeren op zijn voertuig. De auto start nadien enkel wanneer de bestuurder negatief blaast. De kosten voor de plaatsing van zo een alcoholslot kunnen al snel zeer hoog oplopen.

De rechtbank kan hiervan enkel afwijken indien er gegronde redenen zijn. Het is zeer belangrijk om hiervoor een raadsman te raadplegen die u kan bijstaan om dergelijk alcoholslot te vermijden. Dit brengt immers enorm hoge kosten met zich mee (+/- 4.000,00 EURO).  

Rijgeschiktheid

Nog een stap verder is wanneer de betrokken bestuurder al meerdere veroordelingen heeft opgelopen die betrekking hebben op alcohol in het verkeer. In dat geval kan de rechtbank overgaan tot de aanstelling van een gerechtsdeskundige om na te gaan of de bestuurder wel rijgeschikt is (artikel 42 Wegverkeerswet). 

Zeker wanneer een bestuurder een hoog promillage in zijn bloed heeft en alsnog niet dronken wordt geacht, bestaat de kans dat er sprake is van een verslaving en kan de rechtbank een deskundigenonderzoek bevelen. Tot voor kort was het enkel mogelijk om op basis van bloed of urine het alcoholgebruik van iemand te controleren. Hierbij kon achterhaald worden wat het alcoholgebruik was tot een paar dagen voor het onderzoek. Thans kan een deskundige ook via een haarstaal nagaan wat het alcoholgebruik is van iemand op langere termijn, tot zelfs maanden terug. Hierdoor kan een deskundige perfect nagaan of iemand kampt met bijvoorbeeld een verslaving.

Op basis van het verslag van de deskundige kan een rechtbank oordelen dat een bestuurder rij-ongeschikt is. De betrokken bestuurder dient zijn rijbewijs dan onmiddellijk in te leveren. Enkel wanneer er een geheelonthouding van minstens 6 maanden kan worden aangetoond, kan de bestuurder zijn rijbewijs terug krijgen. 

Besluit

Het moge duidelijk zijn: bestuurders die te diep in het glas hebben gekeken, riskeren een strenge bestraffing. 

Indien er een dagvaarding volgt voor de Politierechtbank is het aan te raden om te informeren bij je verzekeraar of je dekking rechtsbijstand hebt. Indien je immers dergelijke verzekering hebt afgesloten – wat in de meeste geval is – kan je beroep doen op een eigen gekozen advocaat om u bij te staan.  

Deze professionele bijstand kan leiden tot aanzienlijke vermindering van de straf en correcte behandeling van uw dossier op de rechtbank. Uw raadsman kan immers inschatten welke straffen u riskeert en welke gunsten er voor u specifiek kunnen gevraagd worden.